a

Ekinezya Sağlığın Sırrı

Ekinezya Nedir?

 

Ekinezya (Echinacea purpurea), Papatyagiller (Asteraceae) familyasına ait bir bitki türüdür. Özellikle bağışıklık sistemi üzerindeki güçlü etkileri nedeniyle başta Kızılderililer olmak üzere, dünyanın pek çok yerinde insanlar tarafından kullanılmıştır. Kuzey Amerika’nın endemik bitkilerinden olan ekinezya, ülkemizde de bolca bulunan şifalı bitkiler arasındadır.

Ekinezya bitkisinin hem çiçekleri, hem gövdesi ve yaprakları hem de kökleri kullanılmaktadır. Yılda iki kez hasat edilebilen ekinezya, yetiştirilmesi ve işlenmesi açısından da oldukça pratik ve ekonomik değere sahip bir bitki. İçeriğindeki A, B2, C ve E vitaminlerinin yanı sıra çeşitli mineraller bakımından da zengin olan ekinezya, özellikle içerdiği polisakkaritler nedeniyle bağışıklık sistemi üzerinde çok güçlü etkilere sahiptir.

Papatyaya benzemesiyle tanınan bu şifalı bitki, papatyagiller familyasına aittir. Latince adı echinacea angustifolia olan ekinezya, ülkemizdeki çeşitli bölgelerde farklı isimler ile anılır. Kirpi otu, kirpi başı, erguvani kirpi başı, samson kökü, ince yaraklı eflatun koza çiçeği gibi çok çeşitli isimler ile adlandırılır. Çok eski yıllardan beri ilaç yapımında kullanılan ve şifaları bilinen bir bitkidir.

1930 lu yıllarda şarbon hastalığının tedavisinde ve ağrı kesici olarak kullanılan bu bitki İsviçreli bilim adamlarının keşfi sayesinde soğuk algınlığının tedavisinde kullanılmak üzere modern tıbbın hizmetine girmiştir.

Hakkında Bilmediklerimiz

 

Diğer İsimleri: Ekinezya, Erguvani kirpibaşı, Kirpibaşı, Kirpiotu, İnce yapraklı eflatun koza çiçeği, koni çiçeği, Samson kökü, Echinacea angustifolia, Purple Coneflower

Botanik Bilgi: Asteraceae (Compositae) familyasından otsu, çok yıllık bir bitkidir. Gövdesi kalın ve tüylüdür. Yaprakları uzun ve mızrağımsı olup tepedekiler sapsız alt taraftakiler ise uzun saplıdır. Çiçekleri eflatun renginde ve çok sayıda boru seklinde çiçeklerden oluşmuş konik bir disk seklindedir.

Bilinen Bileşimi: Özellikle immün sistemini desteklemeyle ün salmış bir bitkidir. Beyaz kan hücrelerinin üretimini teşvik ederek immün sistemi destekler. Güçlü antibakteriyel ve anti viral özelliklere sahiptir.

Faydaları Nelerdir

 

  • Bağışıklık sistemini güçlendirir. Bu sayede soğuk algınlığı, nezle, grip gibi hastalıklar üzerinde çok etkilidir. Yalnızca iyileştirmek için değil, bu tür hastalıklara karşı korunmak için de kullanılabilir.
  • Antiviral ve antimikrobiyal etkisi ile vücuttaki virüslere ve çeşitli mikroplara karşı savaşır.
  • Antifungal etkisi ile özellikle herpes virüsü ve kandida mantarı üzerinde olumlu etkileri vardır.
  • AIDS tedavisinde yardımcıdır.
  • Kronik yorgunluk, halsizlik gibi durumlarda etkilidir.
  • Migrenden kaynaklanan baş ağrılarını giderir.
  • Kas ve eklem ağrılarına iyi gelir.
  • Sivilce, sedef gibi cilt hastalıklarına ve deri üzerindeki yaralara da iyi gelir.
  • Bakteri, virüs ve mantarlara karşı doğal bir antibiyotiktir.
  • Diş ağrısı ve diş eti iltihabına yarar sağlar.
  • Yüksek ateş ve burun tıkanıklığı, burun akıntısına karşı da fayda sağlar.
  • Kemoterapi ve radyasyon tedavisi gören hastalar için de büyük fayda sağlar.
  • Çıban, uçuk, aft ve apse gibi rahatsızlıklara karşı da şifalıdır.
  • Doğal bir antibiyotiktir.
  • Beyaz kan hücrelerinin üretimini uyarır.
  • Ayak mantarına karşı da kullanılır.
  • Ayrıca vajinal enfeksiyonlara neden olan mantarlara karşı da faydalıdır.
  • Dekoratif bir bitki olarak da kullanılır.
  • Frengi ve difteri gibi hastalıkların tedavisinde de kullanılır.
  • Ekinezya sıtmaya karşı da faydalıdır.
  • Bronşit, boğaz ağrısı, farenjit ve apse gibi hastalıklara karşı koruma sağlar.
  • Yüksek ateş ve burun tıkanıklığı, burun akıntısına karşı da fayda sağlar.

Farklı Tüketim Şekilleri

Ekinezya Çayı Tarifi

Malzemeler:

  • Kuru ekinezya bitkisi
  • Su

Yapılışı:

Bir tatlı kaşığı kadar kurutulmuş ekinezya bitkisi (yaprak, çiçek, gövde ve kökü olabilir) bir su bardağı kadar kaynamış suyun içerisine ilave edilir. 10 dakika kadar ağzı kapalı şekilde demlendikten sonra süzülerek tüketilebilir.

Daha lezzetli ve özellikle soğuk algınlığı, grip, sinüzit, faranjit gibi rahatsızlıklara karşı daha etkili bir ekinezya çayı için ekinezya bitkisi, iki dilim taze zencefil, bir kabuk tarçın, bir tatlı kaşığı adaçayı ve bir tatlı kaşığı tıbbi papatya ile karıştırılarak dört su bardağı kaynamış suda da demlenebilir. Bu karışım ateşin üzerinde bir taşım kaynatıldıktan sonra, en fazla 3-4 dakika demlenmelidir. Süzüldükten sonra çayın içerisine bir iki dilim limon veya bir çay kaşığı bal ilave edilerek tüketilebilir.

Ekinezya çayı, günde 2-3 fincan olacak şekilde içilebilir. Ancak 10 günden fazla üst üste tüketmemeye özen gösterilmelidir.

Ekinezya Tentürü Tarifi

Malzemeler:

  • Kuru ekinezya bitkisi
  • Votka

Yapılışı:

Bir kavanoza ekinezya bitkisinin parçalarını doldurun ve üzerini kapatacak kadar votka ekleyin. Eğer ekinezyanız kuruysa 1 yıl, eğer taze ekinezya bitkisi kullanıyorsanız 6 ay boyunca fazla güneş almayan kuru bir yerde saklayın.

Ekinezya tentürü hazır olduktan sonra süzülerek saklanır. Bu tentürü bir çay bardağı suya 30 damla ekleyerek kullanabilirsiniz. Ayrıca deri üstündeki yaraların iyileşmesine, diş ve diş eti problemlerinin giderilmesine de yardımcıdır

Şurup

Malzemeler:

  • Ekinezya
  • Su
  • Bal/Tatlandırıcı

Yapılışı:

1 litre kaynar suyu bitkilerle birlikte bir kavanoza koyun. Ağzını kapatıp 2 saat boyunca demleyin. Ardından suyu süzüp bitkileri atın. Elinizdeki infüze edilmiş sıvıyı bir tencereye koyun ve sıvı miktarı 250 grama inene kadar çok kısık ateşte yavaş yavaş kaynatın.

Karışımı istediğiniz ölçüde balla tatlandırın. (Bal kullanmıyorsanız başka bir tatlandırıcı da olur.)

Şurubu, oda sıcaklığına geldikten sonra ağzı kapalı bir kavanozda buzdolabında saklayın. 2 ay kadar buzdolabında tutabilirsiniz.

Ekinezya Ekstresi

Malzemeler:

  • Votka (yüzde 40 alkol, yüzde 60 su)
  • Ekinezya yaprakları, çiçekleri ve / veya kökleri (taze veya kurutulmuş)

Yapılışı:

İlkbaharın sonunda, seçeceğiniz cam kavanozu doldurmak için yeterince genç ekinezya yaprakları toplayın, bunları kaba doğrayın ve temiz, sterilize edilmiş bir kavanoza gevşek bir şekilde koyun.

Yaprakları votkayla örtün, kapağını kapatın ve kavanozu her gün karıştırılması için unutmayacağınız serin ve karanlık bir alana yerleştirin.

Yaz aylarında, kavanozu doldurmak için ekinezya çiçek tomurcukları ve sadece açılmış çiçekleri toplayın, onları kaba doğrayın ve temiz, sterilize edilmiş bir kavanoza gevşek bir şekilde doldurun.

Yaprak ekstraktını süzün, yaprakları atın ve çiçekleri koyun. Çiçeklerin kaplanması için gerektiği kadar votka ekleyin.

Kapağı açın ve her zaman olduğu gibi sallayın.

Sonbaharda, kavanozu yarısını doldurmak için yeterli ekinezya köklerini kazın, yıkayın, doğrayın ve temiz, sterilize edilmiş bir kavanoza yerleştirin.

Gerektiğinde daha fazla votka ekleyerek, süzülmüş yaprak ve çiçek özü ile kaplayın.

Kapağı takın ve her gün sallayın.

Bir ay sonra Süper Ekinezya Ekstresi kullanıma hazırdır.

Süzün ve serin ve karanlık bir yerde saklayın.

Pastil

Malzemeler:

  • Kuru ekinezya bitkisi
  • Su
  • Bal

Yapılışı:

6 yemek kaşığı kuru ekinezyayı, 500 ml kaynar suya atın. Tencerenin kapağını kapatıp en kısık ateşte 20 dk kadar demleyin. Demledikten sonra süzüp 100 ml’sini ayırın.

Kalın tabanlı bir tencereye (kalın olması önemli yoksa bal çabucak yanabiliyor) 350 ml iyi kalite bir balı koyun. Üzerine de hazırladığınız 100 ml bitki infüzyonunu ekleyin. Orta ateşte ara sıra tahta bir kaşıkla karışımı karıştırın. Bitki infüzyonu yüzünden köpürebiliyor karışım. Başından ayrılmanızı pek tavsiye etmem. Köpürdükçe arada sırada karıştırın. Karışımı 150 dereceye çıkana kadar kaynatmaya devam edin (Bu da aşağı yukarı ateşin ve tencerenin kalınlığına göre 15-20 dk sürebiliyor). Sürenin sonuna doğru bal koyulaşmaya başlıyor. Gıda termometreniz yoksa 20 dk sonra bal koyulaşmaya başladığında buz dolu bir suya azıcık damlatın. Bal hemen sertleşiyorsa o zaman olmuş demektir. Kaynattığınız süre boyunca yanık kokusu gelmeye başlarsa da hemen alın tencereyi ateşten.

Daha sonra minik silikon buz kalıplarına dökün. Ama buz kalıplarını tepeleme doldurmayın. Sadece 1/3’ü kadarına kadar koyun. Buz kalıbı yerine silikon pişirme kağıdına da minik minik dökebilirsiniz. Ardından da donmaları için buzluğa ya da buzdolabına koyun.

Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

 

  • Ekinezya çayı veya tentürü kullanıyorsanız, 10-14 günlük süreler boyunca kullanmanız önerilir. Bir hafta ara verdikten sonra ekinezya kullanmaya devam edilebilir.
  • Hamilelik döneminde kullanımı ile ilgili yeterli araştırma yapılmamış olduğundan, hamilelerin ekinezya kullanması tavsiye edilmez.
  • Yüksek dozda ekinezya kullanımı mide bulantısı ve baş dönmesi gibi yan etkilere neden olabilir.
  • Papatyagiller familyasına ait bir bitki olduğundan, papatya bitkisine karşı alerjik reaksiyon gösteren kişilerin ekinezya da kullanmaması gerekir.
  • Bağışıklık sisteminin baskılanmasını gerektiren organ nakli gibi durumlarda ekinezya kullanılmamalıdır.
  • Doğuştan gelen bir bağışıklık hastalığı bulunanların ekinezya tüketmemesi gerekir.
  • Sürekli kullandığınız bir ilaç varsa ekinezya bitkisini doktorunuza danışmadan kullanmayın. İlaçlar ile etkileşime geçip alerjik reaksiyona neden olabilir.
  • Oto immün hastalığı olanlar kullanmamalıdır.
  • Bebekler ve çocuklara da verilmemelidir.